الشيخ علي المشكيني
154
تفسير روان (فارسى)
آنجا را براى جهانيان خير و بركت بخشيده بوديم بيرون برديم . بايد دانست كه لوط پيامبر اسمش هاران و پسر برادر ابراهيم و نخستين گروندهء به او و هجرتكننده همراه او بوده چنان كه در آيهء 26 از عنكبوت تصريح شده هر چند خود نيز از پيامبران بوده است . و مراد از پربركت بودن آن سرزمين اين است كه اغلب پيامبران در اعصار گذشته از آنجا مبعوث شده و شرايع الهى از آنجا به جهانيان منتشر شده و طبعاً همهء كمالات معنوى و وسايل تعالى و تكامل بشرى از آنجا سرچشمه گرفته ، علاوه آن كه آن جا سرزمين پربركت از نظر مادى بوده از قبيل سبزيجات و حبوبات و ميوهجات و ساير اسباب رفاه انسانى . وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلّاً جَعَلْنَا صَالِحِينَ يعنى : و به ابراهيم پس از فرود آمدن در سرزمين پربركت و درخواست اولاد ، اسحاق و يعقوب را هبه كرديم در حالى كه هر دو عطيهاى از جانب ما بودند ، و يا در حالى كه يعقوب زيادتر از درخواست او بود . و هر يك از چهار نفر را ( ابراهيم و دو فرزندش و لوط را ) از صالحان قرار داديم . يعنى از نظر استعداد فكرى و روانى و كمالات انسانى و فضايل نفسانى آنها را بدان حد رسانديم كه لايق و شايستهء مقام نبوت و رسالت و امامت امت باشند . وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ يعنى : و همهء آنان را امامان و پيشوايانى قرار داديم كه طبق دستور ما مردم را هدايت مىكردند . و اين جمله اشاره به منصب امامت است كه به آنها همانند ساير پيامبران الهى عطا شده بود . و به آنها وحى كرديم يعنى دستورات آسمانى داديم به انجام كارهاى خير و برپا كردن نماز و دادن زكات ، و آنها پيوسته تنها ما را مىپرستيدند و از شرك برى بودند . مراد از خيرات ، هر عمل پسنديده از نظر شرع و عقل است . و امر به صلاة كنايه از همهء عبادات است ، زيرا نماز طبق هر شريعتى در رأس آنهاست . و مراد از زكات هر انفاق شرعى و انسانى است .